Kitap Oku – Yerli Kitap Oku – Yabancı Kitap Oku – Kitap Özetleri

AZOTUN DOĞADAKİ ÇEVİRİMİ

Protein ve nükleik asitlerin yapısında yer alan azotun kaynağı atmosferdeki azottur. Canlılar ihtiyacı olan azotu atmosferden karşılarlar fakat bu karşılama direkt olarak olmaz. Hava azotu ya yıldırım ve şimşekler ile ya da azot bağlayan bakteriler ile serbest azot yakalanır. Toprağa geçen azot bitkiler tarafından kullanılır bu şekilde bitkilerin yapısına geçen azot bunu yiyen canlılara geçer. Canlıların ölmesi ile ayrıştırıcılar sayesinde canlı parçalanır bu sayede azotun bir kısmı toprakta gübre oluştururken bir kısmı da serbest azota dönüştürülerek atmosfere verilir. Fabrikalarda ise havanın serbest azotu alınarak azotlu gübreler elde edilir.

Azot çeviriminde dengeyi bozan en önemli etken aşırı gübre kullanılmasıdır. Azotlu gübre ve ilaçların kullanılması toprak ve su kirlenmesine yol açmaktadırlar.

SUYUN DOĞADAKİ ÇEVİRİMİ

Su olmadan canlılar yaşamlarını sürdüremez. Canlı vücut ağırlığının yaklaşık olarak %70’ni su oluşturmaktadır. Sınırlı miktarda olan içme ve kullanma suları tabiatta tekrar tekrar kullanılır. Doğadaki su devri okyanus,deniz ve göl bibi kaynaklardan buharlaşarak başlar ve iki şekilde tekrar bu kaynaklara döner. Kısa devirde bu kaynaklardan buharlaşan su kar,yağmur bibi şekillerle geri döner,uzun devir de ise buharlaşan bu su bulut şeklinde karaların üzerine gelir ve burada yağış olarak toprağa iner. Bir kısmı dere ve nehir gibi kaynaklara karışırken bir kısmı da yer altı suları şeklinde yerin altında birikir. Daha sonra bu sular canılar tarafından kullanıldıktan sonra tekrar buharlaşarak atmosfere verilir.

Bitki ve hayvanlar tarafından kullanılan suyun bir kısmı terleme bir kısmı da solunum yoluyla vücuttan çıkar. Su çevresindeki denge zaman zaman bozulur. Bu dengenin bozulmasında ki en büyük etmen yeşil bitkilerin yok olmasıdır. Ormanların yok olması demek toprakta tutulması gereken suyun tutulamaması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla içilebilecek suların tutulamaması içilebilecek suların hızla azalması ve yakın bir zamanda dünyada içme suyu sıkıntısı çekilmesine yol açacaktır.

Su dengesinin bozulmasında tarım da büyük zararlar görmektedir. Sulama yapılamadığı için istenilen verim alınamamaktadır.

Su dengesinin bozulması canlıların yaşamlarını zorlaştıracak hatta belirli bir zaman sonra yaşamlarının son bulmasına neden olacaktır.

DEĞERLENDİRME :

1. Azotun aşırı artması ne gibi sonuçlara yol açar?

2. Suyun canlılar için önemini açıklayınız.

One Response to “Azotun ve Suyun Doğadaki Çevrimi”